Wielu rodziców dopytuje mnie o wyprawkę dla niemowlaka. W załączonym pliku zebrałam listę rzeczy, które są niezbędne w szpitalu - dla mamy i dla maluszka. Wiele szpitali również publikuje tego typu listy na swoich stronach internetowych. Warto na nie zerknąć.
Taki spis dobrze przygotować sobie co najmniej trzy miesiące przed porodem. Byłoby idealnie, gdyby wszystkie rzeczy były zakupione już dwa miesiące przed planowanymi narodzinami dziecka. Im później zbierzemy się do skompletowania wyprawki, tym trudniej będzie nam później biegać po sklepach.

W skrócie uzasadnię, dlaczego pewne rzeczy są niezbędne, a niektóre - zbędne.
Niezbędne będą oczywiście ubranka dla maluszka, pieluchy tetrowe, pampersy najmniejsze. Proponuję zabrać do szpitala pajacyki rozpinane lub śpioszki i body. Wystarczą trzy komplety pajacyków rozpinanych lub śpioszków i ok. pięć pary body z długim rękawem. Jeśli okaże się, że dziecko przyjdzie na świat poprzez cesarskie cięcie, wówczas maleństwo może potrzebować więcej ciuszków, bo dłużej zostaniecie w szpitalu. Część warto naszykować w domu. Zapewne codziennie będzie Was ktoś odwiedzał, dlatego nie ma sensu zabierać ze sobą całej walizki dziecięcych ubranek.
Może przydać się kubeczek do picia dla noworodków. Specjalne można kupić w aptece. Jeśli zależy Wam na karmieniu piersią, poproście położne, by w razie konieczności podawały dzieciom mleko z kubeczka lub przy pomocy strzykawki. Nie stanie się wielka tragedia, jeśli dziecko na początku będzie karmione butelką, ważne jednak, by odpowiednio ją dobrać. Pomoże w tym doradca laktacyjny lub neurologopeda, jeśli jest na oddziale. Gdyby mama już chciała mieć butelkę spakowaną, ważne, by smoczek miał nieco szerszą i twardszą podstawę, żeby nie był za twardy ani za miękki. Dr. Łada, neurolopeda, która specjalizuje się w karmieniu dzieci, zaleca butelki firmy Lovi. Ale z innych form też można dobrać właściwe akcesoria.
Laktator... Cóż, jest to dość droga pomoc w karmieniu. Niekiedy okazuje się niezbędna. Jeśli  planujecie wyjeżdżać gdzieś, bo na przykład studiujecie, to z pewnością zakup laktatora będzie dobrym rozwiązaniem. W przeciwnym wypadku zakupicie laktator wtedy, kiedy uznacie to za konieczne. W szpitalu są dostępne laktatory, można je również wypożyczyć. Zatem do szpitala nie ma potrzeby go zabierać.
Poduszka do karmienia - rogal. Dla mnie taka poduszka była strzałem w 10. Bardzo długo mi służyła. Do dziś jej używam, chociaż syn ma rok. Już nie do karmienia, ale jednak się przydaje w różnych innych sytuacjach.
Do łóżeczka szpitalnego możecie włożyć, zamiast maskotek, książeczkę  - prezentowałam ją TU.
Co z pewnością nie powinno przydać się Twojemu dziecku? Rękawiczki na rączki. Odradzam ich zakup. Dziecko rączkami poznaje siebie, to nieocenione wrażenia sensoryczne, nie ograniczajmy ich maleństwu, nawet jeśli miałoby się troszkę zadrapać.
Wyprawkę w formie listy do pobrania znajdziecie TU

Kiedy zaczynałam pisać tego bloga, mój mąż mi powiedział. - Nuśka, zobaczysz, ty go jeszcze mocno rozkręcisz. Kiedy mu mówiłam: Marcin, przeczytało mnie sto osób. Słyszałam - Widzisz, mówiłem ci. Teraz niektóre wpisy mają kilka tysięcy wejść. Wiem, że w porównaniu z innymi blogami to niewiele, dla mnie jednak to mnóstwo. Tym bardziej, że piszę dla własnej przyjemności. Tylko i wyłącznie. I dla Was.  Dlatego dzielę się z Wami moim wielkim sukcesem. W piątek podczas II Radomskiego Plebiscytu Blogowego miałam przyjemność odebrać statuetkę w kategorii Najlepszy Blog Specjalistyczny i Firmowy. Dziękuję, bo to także Wasza nagroda - wszystkich osób, które mnie czytają.
W pierwszej kolejności muszę podziękować osobie, bez której nie byłoby tego bloga dziś, a z pewnością nie wyglądałby tak, jak wygląda - Kindze Petrus, autorce bloga perfekcyjnawdomu.pl. To Kinga któregoś dnia powiedziała mi: Ania... wiesz co... a ty nie chciałabyś czegoś na blogu zmienić? Odczytałam intencję komunikatu. Mój blog wyglądał mało profesjonalnie. I Kinga zmieniła w nim wszystko. Doradziła mi, jak mam publikować, do tej pory dzwoni i mówi, co poprawić, co dodać, co zmienić. Radzi, jak dobierać zdjęcia.
Kinga bardzo Ci dziękuję. Zrobiłaś to tak po prostu. Poświęciłaś swój czas, choć sama masz małe dziecko i mnóstwo obowiązków. Ta statuetka jest w połowie Twoja, a może nawet w 80 procentach. Dziękuję.
Dziękuję Iwecie Kozłowskiej oraz Ewie Bieleckiej - Nowakowskiej, które mocno wspierają mnie w mojej pracy logopedycznej, które mnie motywują i sprawiają, że bardziej ufam temu, co robię. Bo ten blog to właśnie ogromna część mojej pracy.
Dziękuję moim kochanym małym pacjentom. Bez Was w ogóle nie byłoby mowy o prowadzeniu bloga!
Dziękuję mojemu profesorowi, Andrzejowi Kominkowi, dzięki któremu rozpoczęłam przygodę z nauką, dzięki któremu zupełnie inaczej patrzę na swój warsztat logopedy. Dziękuję!
Zdaję sobie sprawę z tego, że mój blog wcale nie jest najlepszy. Że muszę mnóstwo jeszcze pracować, by dorównywał innym blogom i stronom o mojej tematyce. Inspirują mnie mojedziecikreatywnie.pl, brzeczychrzaszcz, logopediapraktyczna.pl, mimowa.pl, uwielbiam twórczość Kasi ze Smykoterapii.
Z podziwem patrzę na pracę moich koleżanek logopedek z Sabatu (tak, tak... mamy tajemny Sabat) i od nich się uczę. Dziękuję Wam za wszystkie konsultacje online.
Ta nagroda to moja motywacja do dalszego pisania. Niestety, nie jestem w stanie publikować tak często, jak bym chciała. Po pierwsze dlatego, że macierzyństwo, praca zawodowa i naukowa bardzo mnie pochłaniają, a po drugie dlatego, że większość wpisów przygotowuję w oparciu o literaturę, co również jest czasochłonne.
Dziękuję rodzicom, którzy często do mnie dzwonią i odnoszą się do moich tekstów, dziękuję wszystkim logopedom za cenne uwagi, które wpisują w komentarzach na różnych grupach.
Wielkie dzięki wszystkim uczestnikom konkursu. Radomska Blogosfera jest naprawdę niezła! Dzięki Honoracie Dyjasek za zorganizowanie tego konkursu. Wszystko było dopięte na ostatni guzik. Świetne miejsce, piękne statuetki i jeszcze nagrody. Dziękuję Jury za docenienie mojej skromnej pracy, choć wiem, że wiele jeszcze muszę się nauczyć. Nagrodę traktuję jako ogromny kredyt zaufania. Mam co robić w kolejnym roku.

Podczas spotkań z terapeutami i rodzicami zawsze podkreślam, że najważniejsze w nawiązywaniu relacji dzieckiem jest stworzenie wspólnego pola uwagi. Oznacza to podążanie za zainteresowaniami dziecka, bo tylko w taki sposób będziemy mogli wejść w jego świat i nawiązać wzajemne porozumienie. Obszarem tego porozumienia jest zabawa.
Na temat zabawy z pewnością napiszę jeszcze kilka postów, ponieważ w ostatnim czasie ten temat szczególnie mnie interesuje. Polecam wszystkim książkę "Terapia zabawą" autorstwa G.  Landreth.

Zabawa w życiu dziecka to siła napędowa jego rozwoju (foto źródło: foter.com/Tathi Sobroza)

To właśnie w tej książce znalazłam 10 zasad dotyczących nawiązywania relacji z dziećmi, które poniżej chciałam przytoczyć:
1. Dzieci nie są miniaturowymi dorosłymi. Terapeuta nie reaguje na nie tak jakby nimi byli.
2. Dzieci są ludźmi. Są zdolne do przeżywania głębokiego emocjonalnego bólu i radości.
3. Dzieci są wyjątkowe i godne szacunku. Terapeuta docenia wyjątkowość każdego dziecka i szanuje je jako osobę.
4. Dzieci są odporne na przeciwności losu. Dzieci mają ogromną zdolność do przezwyciężania przeszkód i niekorzystnych okoliczności w swoim życiu.
5. Dzieci przejawiają wrodzone dążenie do rozwoju i dojrzałości.
6. Dzieci są zdolne do pozytywnego kierowania sobą. Umieją twórczo radzić sobie ze swoim światem.
7. Naturalnym językiem dzieci jest zabaw. Jest to środek autoekspresji, z którym są najbardziej oswojone.
8. Dzieci mają prawo do milczenia.
9. Dzieci poprowadzą doświadczenie terapeutyczne we właściwym kierunku.
10. Rozwoju dziecka nie można przyspieszyć (Landreth 2016: 57).

Udało się! Wreszcie wiem, jak tworzyć prezentacje i je udostępniać. To jest prezentacja próbna. Jeśli taka forma się przyjmie, będę robiła ich więcej.
Przygotowałam kilka slajdów na temat tego, jak wspierać rozwój mowy dziecka w pierwszym roku życia. Proponuję kilka zabaw. Dołączyłam również zdjęcia z pomocami do wspierania funkcji mowy dzieci nieco starszych. Korzystam z nich często, także to sprawdzone rzeczy.

Prezentację znajdziesz TU

Logopedzi i rodzice, którzy znają książkę Marzeny Machoś "Od zabawy do mówienia", z pewnością od razu skojarzą moje filcowe zwierzątka. To część programu wspomagania mowy dziecka, który opracowała autorka.
Każde zwierzątko ma przyporządkowane samogłoski lub proste samogłoskowe wyrażenia dźwiękonaśladowcze. To doskonały sposób do nauki mowy na wczesnym etapie. Z pomysłów mogą korzystać nie tylko terapeuci, ale również rodzice dzieci w normie rozwojowej oraz rodzice tych maluchów, którym potrzebne jest większe wsparcie.
Filcowe zwierzątka to tylko jeden z elementów proponowanych zabaw. Autorka podsuwa inne ciekawe pomysły na to, jak wspomagać komunikację już w wieku niemowlęcym. Większość rozwija również te umiejętności, które konieczne są w procesie nabywania języka jako narzędzia do porozumiewania się: naśladowania i tworzenia wspólnego pola uwagi.
 Z powodzeniem wykorzystywałam wiele z tych pomysłów w terapii dzieci, również starszych, których rozwój mowy był opóźniony. Teraz bawię się tak z własnym synem. I mam już filcowe zwierzątka! Zabawa będzie na całego!
Dziękuję Małgorzacie Pawlak za ich wykonanie.

Rozwój chwytu i motoryki małej można wspierać już u niemowlaków. W jaki sposób to robić? Poniżej lista zabaw dla dzieci w różnym wieku.

Zabawy z niemowlakami

1. Zachęcajmy dziecko, by chwytało przedmioty o różnych kształtach.
2. Przeciąganie ręcznika/chusteczki. Podajemy dziecku do chwycenia jeden koniec chusteczki, my mamy drugi koniec. Delikatnie ciągniemy za chusteczkę, czekamy aż dziecko odpowie tym samym.
3. Piłeczki. Wrzucamy do pudełeczka piłeczki, najlepiej pingpongowe, zachęcamy dziecko, by wyjmowało je z pudełka. Przy każdym wyrzuceniu piłki, mówimy o-pa.
4. Podajemy dziecku dwie drewniane łyżki, zachęcamy, by stukało jedną o drugą. Zabawa rozwija również słuch.
5. Zabawa w wannie. Wkładamy do wanny kilka gąbek, zachęcamy dziecko, by wyciskało z nich wodę.
6. Wrzucanie do koszyka przedmiotów. Kilka przedmiotów umieszczamy przy koszyku lub pudełku. Wrzucamy jeden przedmiot, by zachęcić dziecko do naśladowania. Jeśli dziecko nie potrafi jeszcze zrobić tak jak my, możemy zachęcić dziecko do chwycenia przedmiotu i jego rączką wrzucamy do koszyczka. Robimy to tylko wtedy, gdy chcemy pokazać, na czym zabawa polega. W pozostałych przypadkach zachęcamy dziecko do samodzielnej zabawy
7. Bębenek. Odwracamy garnek, układamy kilka przedmiotów. Zachęcamy dziecko, by chwytało przedmioty i uderzało w garnek.
8. Przyklejane zabawki. Należy usunąć tylną część papieru samoprzylepnego i przymocować go do podłogi, klejącą częścią do góry. Na klejącą część przyklejamy różne przedmioty, zachęcamy dziecko, by je podnosiło. To zabawa dla maluszków, które już siedzą.
9. Suwaki. Zabawa suwakami - zasuwamy, odsuwamy. Dziecko ćwiczy w ten sposób chwyt opuszkowy.
10. Zdejmujemy wieczko. Zadaniem dziecka jest zdjęcie wieczka z kilku przedmiotów, np. pokrywki z garnuszka.
11. Przesypywanie. Uczymy dziecko przesypywać z jednego kubka do drugiego. 

 Zabawy dla dzieci starszych

1. Wrzucanie klocków do właściwych otworów. To ćwiczenie można wykonywać również z niemowlakami.
2. Malowanie szminką. Mogą to być również takie specjalne kredki w sztyfcie. Szminka ma podobną konsystencje, należy jednak pamiętać, by nie wysuwać jej zbyt dużo, żeby się nie złamała. Pozwalamy dziecku ryzować na dużym kartonie rozłożonym na podłodze. Zabawa dla dzieci od. ok. 18 m.ż. Zawsze jesteśmy blisko dziecka, by nie włożyło przedmiotu do buzi.
3. Ubieranie zabawek.
4. Nawlekanie koralików.
5. Nawlekanie makaronu na sznurek (makaron rurki).
6. Nakładanie makaronu (rurki) na makaron do spaghetti. Wystarczy tylko długie nitki do spaghetti umieścić w plastelinie lub innej masie, by je usztywnić. Zadaniem dziecka jest nałożenie rurek.
7. Uzupełnianie rysunków. Rysujemy słońce, kilka promieni, prosimy dziecko, by dorysowało kolejne. Może też dorysowywać płatki na kwiatach, czy okienko w domu. Zadanie dla dzieci od ok. 3 r.ż.
8. Fasolka. Dziecko wrzuca w niewielkie otwory fasolkę lub groch. Zadanie dla dzieci od 3 r.ż. 
9. Lepienie z ciastoliny, plasteliny, modeliny, masy solnej.   
10. Rysowanie po śladzie. Zadania tego typu można ćwiczyć z dziećmi od ok. 3 r.ż., ale maluszkom musimy pomagać. Czterolatki powinny sobie poradzić same z takimi zadaniami.
11. Zamalowywanie kartki, wzorów.
12. Połowa obrazka. Rysujemy połowę obrazka, dziecko musi dorysować drugą połowę.
13. Zabawa ze spinaczami do bielizny. Dzieci je uwielbiają.  Umieszczamy spinacze w miseczce. Prosimy dziecko, by je z miseczki wyjęło i przyczepiło spinacze do ubrania na ramieniu lewej ręki (to bardzo ważne, ponieważ właśnie od lewej do prawej strony dziecko pisze). Następnie prosimy dziecko, by odpinało spinacze (dbamy o prawidłowy chwyt, czyli kciukiem i palcem wskazującym a nie całą rączką), a następnie wkładało je do miseczki, która stoi po prawej stronie (dziecko w ten sposób przełamuje środek ciała, stymuluje półkule do współpracy najprościej mówiąc).
14. Rozwieszanie prania. Oczywiście z wykorzystaniem spinaczy. Dbamy o prawidłowy chwyt.
15. Zakładanie spinaczy na paluszki. Jeśli dziecka nie będzie bolało, mogą to być paluszki jego lewej rączki albo naszej ręki.
16. Przekładanie piłeczek z miseczki do miseczki. Do tej zabawy będą nam potrzebne szczypce kuchenne. W miseczkę po lewej stronie wkładamy piłeczki. Dziecko przy pomocy szczypców przekłada piłeczki do miski po prawej stronie (do tego zadania nadają się również pojemniczki po jajkach niespodziankach). Można tworzyć dowolne warianty tej zabawy, wkładać różne przedmioty (mniejsze lub większe) do misek.
17. Nawlekanie gumek na piłkę z kolcami. Do zadania będą potrzebne gumki recepturki (lub takie z których robiło się bransoletki) oraz piłka do masażu z kolcami. Prosimy dziecko, by na wystające z piłki kolce zaczepiało gumki.
18. Łowienie makaronu z mąki. Do głębokiej miski wsypujemy mąkę i makaron (mogą być świderki). Prosimy dziecko, by wyjęło wszystkie świderki z mąki. Innym wariantem zabawy jest zmieszanie grochu, fasoli i poproszenie dziecka, by do jednej miski wkładało groch do drugiej fasolę.
19. Zabawy z łyżeczką. Łyżkę można wykorzystać do zabaw nr 17.
20. Rysowanie patykiem po ziemi, pastą do zębów po ciemnej kartce.
21. Zabawa w czary-mary. Robimy dziecku różdżkę (patyczek lub słomka i kilka długich wstążeczek, żeby przy każdym poruszeniu patyczkiem wstążeczki falowały). Czarujemy tak, aby dziecko poruszało nadgarstkiem - góra-dół. 
22. Zabawy paluszkowe. Szczególnie dobrym ćwiczeniem jest łączenie kciuka z każdym palcem u ręki po kolei  (kciuk-wskazujący, kciuk-środkowy, kciuk-serdeczny, kciuk-maluszek). Naśladowanie gry na pianinie, wodzenie palcem po wzorze (pomaga poczuć dziecko swoje paluszki).
23. Wydzieranie. Możemy wydzierać z gazet, kolorowego papieru i tworzyć małe dzieła sztuki.
24. Gniecenie gąbki, piłeczki (pomaga poczuć dziecku własne dłonie).
25. Pieczenie ciast.

Tu sprawdzisz, jak rozwija się motoryka mała u dziecka.
Część pomysłów zaczerpnęłam z następujących książek:
Franczyk A., Krajewska K.,  Zabawy i ćwiczenia na cały rok, Kraków 2015
Cieszyńska J., Korendo M., Wczesna interwencja terapeutyczna, Kraków 2014
Silberg J., Zabawy z niemowlakami na każdy dzień, Warszawa 2010

Świecące, błyszczące, grające, drgające, wibrujące, kolorowe, wzorzyste... W sklepach dostępnych jest mnóstwo zabawek, które często reklamowane są jako "edukacyjne", choć w rzeczywistości z edukacją mają niewiele wspólnego. Zebrałam kilka pomocy logopedycznych, których używam w pracy, a które mogą być doskonałym prezentem dla dzieciaków. I są edukacyjne nie tylko nazwy.
Króliczek, firmy Granna
Jest to trójwymiarowa, drewniana układanka. Składa się z czterech elementów, w tym króliczka, oraz 60 kart. Dziecko musi ułożyć króliczka według wzoru podanego na kartach. Układanka ma kilka poziomów trudności. Można ją kupić dzieciom w wieku 2-5 lat. Gra rozwija przede wszystkim wyobraźnię przestrzenną, a także spostrzegawczość i logiczne myślenie.
Przebijanka z młotkiem, firmy Elefun Toys
To kolejna drewniana zabawka. Jak jej nazwa wskazuje składa się z deseczki, kolorowych kołeczków, które można wbijać oraz młotka. Na zabawce można ćwiczyć z dzieckiem kolory. Przebijanka kształci koordynację wzrokowo-ruchową. Przeznaczona jest dla dzieci w wieku powyżej 18 miesięcy.
Układanka drewniana - plansza do sortowania, firmy Elefun
Plansza składa się z klocków w kształcie figur geometrycznych. Dziecko musi je dopasować według kształtu i koloru, układając na odpowiednie bryły na planszy. Układanka pomaga nie tylko w rozróżnianiu kształtów i kolorów, rozwija również koordynację wzrokowo-ruchową. Przeznaczona jest dla dzieci powyżej 10 miesiąca życia. Świetnie sprawdzi się u maluchów z zaburzeniami mowy.



Piłka skacząca lub zwykła piłka duża do ćwiczeń
Piłka skacząca jest dla starszych dzieci, a piłka duża do ćwiczeń przeznaczona jest dla niemowlaków. Doskonale rozwija zmysł równowagi, szczególnie u tych kilkutygodniowych maluszków. Ćwiczy również ich małe mięśnie. Maleńkie dzieci kładziemy brzuszkiem na piłce i bujamy (o ile nie ma przeciwwskazań medycznych). Starsze dzieci już mogą same korzystać z piłki skaczącej, która od tej do ćwiczeń różni się tym, że ma specjalne uchwyty, za które można trzymać. Dobra zabawa gwarantowana.
Wzory, kolory, memory, firmy Alexander
Na 55 kartach znajdują się wzory złożone z figur, które odpowiadają kształtom plastikowych żetonów. Zadaniem dziecka jest ułożenie z żetonów wzoru takiego, jaki widzi na karcie. Jest kilka poziomów trudności tego zadania i istnieje kilka wariantów zabawy. Żetony można również nawlekać. Gra rozwija pamięć, koncentrację, spostrzegawczość, zręczność. Idealna dla dzieci w wieku powyżej 3 lat (na pudełku napisane jest, ze powyżej 5 lat, ale dzieci młodsze mogą układać wzory patrząc na karty, niekoniecznie z pamięci. Sprawdziłam i zapewniam, że maluchy też mają z tego wiele radości). Gra świetnie sprawdza się w pracy z dorosłymi osobami po udarach, które cierpią na afazję.
Kot w worku, firmy Granna
Gra składa się z worka, plansz i 27 obrazków, które należy ułożyć na odpowiednich planszach, na których są albo dokładnie takie same obrazki, albo ich cienie. Grę wykorzystuję do ćwiczeń w mówieniu i głoskowaniu. Gra rozwija spostrzegawczość, angażuje zmysł dotyku, ponieważ jednym z wariantów zabawy jest to, by dziecko po kształcie rozpoznało losowany obrazek. Gra dla dzieci w wieku od 3 lat.
Dobble
Prawdziwe szaleństwo. Nie było do tej pory dziecka czy też dorosłego, któremu gra by się nie spodobała. To doskonała zabawa dla całej rodziny, polegająca na tym, że na kartach należy znaleźć taki sam element. Elementy są różnej wielkości. Gra uczy koncentracji i ćwiczy spostrzegawczość. Przeznaczona jest dla dzieci w wieku powyżej 4 lat.
Gry z serii Marcheweczka
Jest to gra, której kluczowym elementem jest Marcheweczka przypominająca flamaster. Do gry załączone są plansze z różnymi zagadkami. Marcheweczką wskazujemy prawidłową odpowiedź, wtedy wydaje ona dźwięk i  świeci. Zagadki są bardzo różne: dotyczą kształtów, kolorów, literek, relacji przestrzennych. Doskonała dla przedszkolaków.
Bim Bom, firmy Granna
Jest to gra o dźwiękach. Odpowiednia dla dzieci w wieku od 4 lat. Rozwija zmysł słuchu, ale także mowę.




Książki
Księga dźwięków
Skorzystają z niej nawet kilkutygodniowe maluszki. I jest prawdziwą księgą nie tylko z nazwy. Ma w środku mnóstwo obrazków i wyrażeń dźwiękonaśladowczych.
Seria książek Tulleta
Te książki po prostu rozmawiają z dziećmi, a dzieci je kochają. Proste obrazki, krótki tekst, który sprawia, że dziecko w 100 procentach angażuje się w czytanie książki: śpiewa, rozpoznaje, naciska, puka, zgaduje. Jeszcze nie natknęłam się na dziecko, którego nie zachwyciłaby seria tego autora.  Książki Tulleta w zestawach w bardzo dobrej cenie można kupić TU. To oczywiście tylko przykładowy zestaw.



Czekam na Wasze propozycje. Co warto kupić pod choinkę?