Anna Zając Logopeda

Idealna książka dla maluszka. Z ruchomymi rączkami, uszkami i oczkami [WIDEO]

09 lutego

Rozwój języka w pierwszym roku życia. Niepokojące sygnały

08 lutego

Luty na moim blogu jest pod hasłem rozwoju językowego dziecka rocznego. Tym razem post na temat tego, co powinno nas zaniepokoić w pierwszym roku życia.

1. Nieprawidłowe napięcie mięśniowe. Można to zauważyć już w pierwszych dniach życia dziecka. Jeśli bierzemy naszego malucha na ręce, zauważymy, że rączki opadają, dziecko nie trzyma ich przy sobie, podobnie z nóżkami, możemy podejrzewać, że dziecko ma obniżone napięcie mięśniowe. Jeśli czujemy, że dziecko jest zbyt spięte, na przykład podczas ubierania trudno mu rozluźnić mięśnie, może to być zbyt duże napięcie mięśniowe.

2. Obserwujemy dokładnie rozwój ruchowy naszego malucha. Jak trzyma główkę, czy ją podnosi leżąc na brzuszku. Kiedy siada, stawia pierwsze kroki. Ważne czy raczkuje. W przypadku opóźnień, warto poinformować o tym pediatrę. Czasami wystarczy kilka ćwiczeń, które można robić samemu z dzieckiem, by poprawić jego sprawność.

3. Kilkutygodniowe maleństwo będzie z nami nawiązywać kontakt wzrokowy. Zaobserwujemy, że główkę będzie kierowało w stronę dźwięku. Jeśli dziecko nie zwraca uwagi na dźwięk, może być to pierwszy niepokojący sygnał.

4. Ważne: czy dziecko nawiązuje z nami kontakt wzrokowy.

5. Patrzymy, jak nasze dziecko śpi. Czy w czasie snu lub w ciągu dnia ma otwartą buzię, czy chrapie. Przypatrujemy się kącikom ust, jeśli opadają delikatnie do dołu i dziecko często otwiera buźkę, to kolejny powód do konsultacji z pediatrą.

6. Brak gaworzenia może oznaczać problemy ze słuchem. Bardzo późne gaworzenie może być sygnałem problemów z nabywaniem języka. Już kilkutygodniowe niemowlę zaczyna bawić się wydawanymi przez siebie dźwiękami.

7. Roczne dziecko zaczyna mówić pierwsze wyrazy: <mama>, <tata>, używa wyrazów dźwiękonaśladowczych, na jedzonko zaczyna wołać <am>, może już mówić <pa>.

8. Roczne dziecko powtarza sylaby wypowiedziane przez dorosłego.

9. Ważny w tym okresie jest wskazywania palcem, który pojawia się ok. 9-10 miesiąca życia.

10. I kolejna bardzo ważna sprawa: jedzenie. Jeśli dziecku ulewa się po bokach pokarm, ma problem z chwytaniem brodawki lub smoczka, w późniejszym etapie ma odruchy wymiotne przy podawaniu jedzenia, je tylko papki, to również powód do konsultacji z pediatrą lub logopedą.

[zdj. Dziecko w pierwszym roku życia powinno próbować potrawy o różnych smakach i konsystencjach]

Proszę pamiętać, że każde dziecko rozwija się inaczej. Warto jednak niepokojące sygnały zgłaszać pediatrze, chociażby po to, żeby się uspokoić. Wszystkim rodzicom życzę, by tylko na fałszywych alarmach się kończyło.

W kolejnych postach będzie o problemach z jedzeniem i stymulacji rozwoju mowy poprzez zabawę. Czekam na pytania i opinie.

Artykuły logopedyczne

Przytul! Twój uścisk to miłość i bezpieczeństwo

06 lutego

Artykuły logopedyczne

Jak świetnie do nas mówi, czyli etapy rozwoju językowego. Pierwszy rok życia [WIDEO]

03 lutego

W wielkim skrócie opiszę rozwój mowy dziecka w pierwszym roku życia. Posłużę się publikacją głównie Piotry Łobacz. W kolejnym artykule dokładniej opiszę, czym w ogóle jest mowa i co to znaczy, że dziecko tworzy pierwsze wyrazy.

Piotra Łobacz (Opole, 2005) dzieli rozwój mowy dziecka do pierwszego roku życia na V etapów. Pierwszy trwa od urodzenia do ok. 6-8 tygodni, wówczas dziecko wydaje podstawowe dźwięki biologiczne – krzyk i płacz. Są to pierwsze próby komunikacji głosowej, ale nieświadome. Bo dziecko jeszcze w sposób niezamierzony sygnalizuje otoczeniu swoje potrzeby. (Porayski-Pomsta)

Dziecko zaczyna nam się bacznie przyglądać.

W pierwszych tygodniach pojawiają się dźwięki zbliżone do samogłosek. Niezwykle ważne dla rozwoju mowy są ssanie i przełykanie.

Drugi etap rozpoczyna w ok. 6-8 tygodniu życia dziecka i kończy się ok. 20 tygodnia, to jest etap głużenia i śmiech. Samo głużenie jest nazwą onomatopeiczną związaną z wytwarzaniem przez dziecko elementów samogłoskopodobnych i spółgłosek odbieranych przez dorosłych jako welarne. (Łobacz 2005)

Dziecko wytwarza takie dźwięki, jakie są w granicach jego możliwości anatomicznych.

Dziecko głuży zazwyczaj wtedy, kiedy jest wypoczęte, wesołe. Rodzice powinni wykorzystywać tę sytuację, by z dzieckiem „porozmawiać”. Kiedy bawię dzieci moich koleżanek, rozmawiam z nimi samogłoskami: <aaaa>, <ooo>, <uuu>. Bardzo często dzieci są żywo zainteresowane taką rozmową. Baczniej się przyglądają i wsłuchują. A o kilka tygodni starsze maluchy potrafią już doskonale złożyć usta na przykład do <o>. Poniżej przykład synka mojej koleżanki, rozmawia z nim druga koleżanka. Maluch miał wtedy ok. 10 tygodni. Jest bardzo wygadanym dzieckiem, ale daje doskonały przykład tego, jak dziecko posługuje się dźwiękami w tym okresie.

W tym okresie dziecko uczy się koordynacji ruchów języka z wibracją strun głosowych. (Łobacz, 2005).

Etap III (20-30 tygodni) to zabawy głosowe. Repertuar dźwięków jest jest bardziej rozbudowany niż na etapie głużenia. Łobacz pisze tu o wokalizacji malinowej, czyli wytwarzaniu głosek wibracyjnych na skutek drgania warg. Ten etap w przypadku innych autorów jest na pograniczu głużenia i gaworzenia. Kaczmarek (Kaczmarek 1966) okres prelingwalny nazwywa okresem melodii i dzieli na następujące podokresy: krzyku i płaczu (do końca 3 miesiąca życia), głużenia (3-6 miesiąc życia) i gaworzenia (6-9/12 miesiąc życia).

Gaworzenie według Łobacz rozpoczyna się w 30 tygodniu życia dziecka i jest to IV etap. Gaworzenie charakteryzuje się albo seriami powtarzających się sylaba kanonicznych (...) np. babababa... – gaworzenie powtarzalne albo seriami sylab o różnej spółgłosce lub samogłosce np. bedaduvo (...).

Dziecko w tym czasie tworzy pseudowypowiedzi o zabarwieniu emocjonalnym.

Dziecko w trakcie gaworzenia może wydawać dźwięki nawet takie, które nie występują w systemie języka rodzimego. Jeśli dziecko nie gaworzy, powinien do być dla nas sygnał do niepokoju.

Etap V przypada na koniec pierwszego roku życia i pojawiają się tu pierwsze prototypy wyrazów.

Pod koniec tygodnia opiszę, jak należy wspierać mowę dziecka do pierwszego roku życia i co w tym czasie powinno nas zaniepokoić w jego rozwoju.

Żródła:

P. Łobacz, Prawidłowy rozwój mowy dziecka, w: Podstawy logopedii, pod red. T. Gałkowski, E. Szeląg, G. Jastrzębowska, Opole 2005

J. Porayski-Pomska, Nasze dziecko mówi. Czy i jak możemy wpływać na rozój mowy dziecka, Wychowanie w przedszkolu 2002-2003.

L. Kaczmarek, Nasze dziecko uczy się mowy, Lublin 1966

Artykuły logopedyczne

Jak zatrzymać maluszka przy książce. Rady praktyczne [WIDEO]

02 lutego

O zaletach czytania pewnie wie każdy. Zresztą to nawet widać w rozmowach z rodzicami. Wielu z nich na samym początku rozmowy zaznacza, że czyta dziecku albo stara się czytać. Tylko dziecko nie zawsze książki lubi. I z takimi maluchami też się spotkałam. Nie można jednak się poddawać. Wystarczy zmienić podejście lub po prostu zmienić książkę. Czasem to pomaga. Oto kilka moich rad, jak sprawić, by dziecko polubiło nasze czytanie.

1. Czytamy od samego początku, od noworodka po 5-10 minut dziennie.

2. Kiedy dziecko zaczyna już nas rozpoznawać, uśmiechać się do nas, nawiązuje lepszy kontakt możemy zmienić nieco sposób czytania. W sklepach dostępne są książeczki od 3 miesiąca życia. Nie ma w nich treści, są bardzo proste rysunki w kontrastowych barwach. Pokazujemy je dziecku i opowiadamy o nich. Pamiętajmy o modulacji głosem. Nie zagadujemy, budujemy proste, krótkie zdania. Nie dłużej niż ok. 10 minut. Chyba że dziecko wytrzyma dłużej.

3. W zabawie z maluszkiem staramy się bardziej opowiadać o książce, obrazkach niż czytać. Pokazywać różne elementy, jak będzie już nieco starsze prosić dziecko, by samo również wskazało oczko, nosek, ucho, czy inne elementy obrazka itd.

4. Czytania z dzieckiem powinny być wspólne, z niespełna rocznym maluchem już możemy spokojnie opowiadać bajkę. Szczególnie polecane są opowiadania, które zawierają wiele wyrażeń dźwiękonaśladowczych, żeby dziecko te proste wyrażenia mogło powtarzać. Oczywiście książki powinny być z obrazkami.

5. Wieczorami możemy przeczytać całą bajkę, kiedy dziecko jest zrelaksowane. Kiedy jednak ma ochotę na zabawę, trudno nam będzie posadzić malucha i zacząć czytanie. Dziecko będzie się niecierpliwić i nic dziwnego.

6. Nie stawiajmy sobie i dziecku zbyt wysoko poprzeczki. Nie zakładajmy, że dziś przeczytamy maluchowi całą kilkustronicową bajkę.

7. Jeśli nasze maluchy są bardzo oporne, szukajmy takich książek z taką tematyką, które mogą je zainteresować. Poniżej jeden z przykładów.

Proszę mi wybaczyć jakość filmu. Będę nad tym pracować. To mój pierwszy raz!